Opdracht
Knooppunt Leiden Centraal staat voor een integrale, meervoudige, ruimte-intensieve en langjarige opgave. De hoofdopgaven bestaan uit het samenspel van:
- Het versterken van de (inter)nationale economie en concurrentiepositie (het LBSP is het grootste cluster van Nederland in de top-sector life science & health);
- Invulling geven aan de grote (regionale) woningbouwopgave;
- Organiseren van hoogwaardige en toekomstbestendige mobiliteitsvoorzieningen;
- Stimuleren van een duurzame ontwikkeling van het knooppunt.
MIRT project Oude Lijn
De Zuidelijke Randstad kent een grote verstedelijkings- en bereikbaarheidsopgave. In het MIRT-onderzoek Rotterdam–Den Haag (2017) en de AOS MOVV (2019) is geconcludeerd dat versterking van de Oude Lijn noodzakelijk is om groei in wonen, werken en mobiliteit te kunnen accommoderen. Rijk en regio hebben in het Integraal Verstedelijkingsakkoord Zuidelijke Randstad (2019) afgesproken dat twee derde van de woningbouwopgave geconcentreerd wordt rond stations langs de Oude Lijn.
In het BO MIRT 2022 is afgesproken de MIRT-verkenning Oude Lijn te starten. Deze verkenning bestaat uit vijf deelstudies:
- Citysprinters/Nieuwe stations
- Knooppunt Leiden Centraal
- Knooppunt Den Haag Laan van NOI
- Knooppunt Schiedam Centrum
- Knooppunt Dordrecht.
Knooppunt Leiden Centraal
Voor Knooppunt Leiden Centraal is het vastgestelde Voorkeursalternatief Verhoogd Stadszijde de basis voor het besluit om de Planning- en studiefase op te starten. Voor deze eerste zinvolle stap hebben Rijk en regio in de MIRT-afspraken gezamenlijk €674 miljoen toegekend. In de gezamenlijke SOK van Rijk en regio staan concrete afspraken over de inrichting en governance van de Planning- en studiefase, budgetverdeling, indexatie en risicoverdeling. In het bijbehorend projectplan zijn de werkzaamheden, de producten en de rollen verder geconcretiseerd. Het projectplan heeft twee doelen:
- Sturingsinstrument voor opdrachtgever en projectteam om de voorbereiding, planuitwerking en besluitvorming systematisch te organiseren;
- Afstemmingsdocument tussen gemeente Leiden, ProRail en andere betrokken partners.
- Station en transfer
- Openbare Ruimte en wegen
- Tijdelijke voorzieningen (inclusief tijdelijk busstation aan LBSP-zijde)
Voorkeursalternatief Verhoogd Stadszijde
Het voorkeursalternatief Verhoogd Stadszijde omvat een vernieuwd station met een verhoogd busstation aan de stadszijde. Op dezelfde hoogte als de treinsporen. Daaronder komt een grote fietsenstalling van twee lagen. Een brede en overzichtelijke reizigerstunnel verbindt alle perrons, entrees en het busstation met elkaar. Reizigers kunnen daardoor droog wachten en overstappen op de bus of trein. Zonder weg te waaien. Zo ontstaat één helder stationsgebouw met een levendige centrale hal en groene pleinen die de binnenstad en het Leiden Bio Science Park beter met elkaar verbinden.
Dit voorkeursalternatief is eind 2025 unaniem vastgesteld door partijen en wordt breed gedragen vanuit het uitgebreide participatietraject.
Governance Knooppunt Leiden Centraal
De governance van Knooppunt Leiden Centraal is ingericht om de MIRT Planning- en studiefase integraal en effectief te kunnen aansturen. Voor de knooppuntregisseur is vooral van belang hoe de verschillende gremia elkaar verhouden en waar de procesregie wordt belegd.
In figuur 6 is de projectorganisatie weergegeven voor de Planning- en studiefase. In deze structuur is de opdeling in drie deelprojecten terug te zien. De knooppuntregisseur bewaakt het overzicht over de deelprojecten en de kwaliteit van de samenwerking tussen partijen. De inhoudelijke aansturing vindt plaats door een projectmanager van ProRail en een projectmanager van de gemeente, die ieder verantwoordelijk zijn voor de inhoudelijke uitwerking van de scope die is ondergebracht bij hun eigen organisatie.
In de SO-fase wordt er gewerkt aan een integraal SO voor de volledige scope. De deelprojecten zijn op dat moment al wel verantwoordelijk voor de uitwerking van specifieke werkpakketten binnen het ontwerp. In de VO-fase wordt het ontwerp gesplitst in verschillende ontwerpen voor de deelopgaven. Het zwaartepunt van de uitwerking verschuift dan nog meer naar de deelprojecten, die elk verantwoordelijk zijn voor de verdere uitwerking van de eigen scope (waarbij op overkoepelend niveau de integraliteit en samenwerking wordt bewaakt).
Rol van de knooppuntregisseur
De knooppuntregisseur is verantwoordelijk voor een onafhankelijk, transparant en integraal besluitvormingsproces op DO en BO niveau. Hij/zij organiseert en faciliteert de projectregiegroep en het projectteam, bewaakt de integrale proceskwaliteit en zorgt dat voorstellen integraal en (procesmatig) besluitrijp aan het directeurenoverleg worden voorgelegd. De regisseur bewaakt de integraliteit procesmatig, bijvoorbeeld door raakvlakken en afhankelijkheden te agenderen en hiermee te zorgen voor goed afgestemde besluitvorming. De regisseur signaleert ontbrekende afstemming en faciliteert integrale afwegingen. Dit met als doel een samenhangend resultaat, binnen Figuur 1 Projectorganisatie knooppunt Leiden Centraal 8 de kaders die daaraan in het SOK en het projectplan zijn gesteld. De rol is vooral procesmatig en ondersteunend. De aansturing van de knooppuntregisseur gebeurt door het DO Knoop. Dit opdrachtgevend systeem bestaat uit directeuren van I&W, provincie Zuid-Holland, NS, ProRail en gemeente Leiden. Daarmee is geborgd dat de knooppuntregisseur een onafhankelijk rol heeft en namens alle partijen kan opereren.
Gevraagde inzet en werkzaamheden
De MIRT Planning- en studiefase heeft als doel om het voorkeursalternatief (VKA) voor Knooppunt Leiden Centraal uit te werken in een ontwerp (SO, VO, DO) als opmaat naar besluitvorming over de realisatie. Het VKA wordt hiermee functioneel, technisch en ruimtelijk geconcretiseerd. Hiernaast worden de noodzakelijke bestuurlijke, financiële, planologische en juridische afspraken die nodig zijn om over te kunnen gaan tot realisatie vastgelegd.
Werkzaamheden
De knooppuntregisseur:
- Is verantwoordelijk voor de voorbereiding van het integrale (besluitvormings)proces. Hij/zij zorgt samen met de deelprojectmanagers voor de uitwerking van een integrale knoop.
- Zorgt ervoor dat inhoud en proces tussen de verschillende deelprojecten samen komen.
- Signaleert ontbrekende afstemming en faciliteert integrale afwegingen. Dit met als doel een samenhangend resultaat te bereiken, binnen de kaders die daaraan in de samenwerkingsovereenkomst en het projectplan zijn gesteld.
- Signaleert bestuurlijke dilemma's om te kunnen handelen op risico’s en kansen, samen met de opdrachtgevers.
- Verzorgt tijdige voorbereiding van een onafhankelijk en integraal besluitvormingsproces.
- Is voorzitter van de projectregiegroep en is verantwoordelijk voor voorbereiding en agenda.
- Is onderdeel van het projectmanagementteam en daar samen met de projectmanagers verantwoordelijk voor voorbereiding en agenda.
- Draagt, in afstemming met de gemeente en met MIRT-omgevingsmanager, zorg voor extern raakvlakmanagement.
- Zorgt voor de verbinding met de overkoepelende governance van de Oude Lijn en agendeert waar nodig onderwerpen met betrekking tot de afspraken uit de samenwerkingsovereenkomst.
Eisen voor de opdracht Knooppuntregisseur Planning- en Studiefase Leiden Centraal
- Inschrijver heeft kennis genomen van de 'Uitnodiging tot inschrijving' en bijbehorende bijlagen zoals bijgevoegd onder deze vraag en gaat akkoord met de gevolgde procedures zoals is beschreven in dit document.
- Eis 1 Uiterlijke startdatum op 1 december 2026
- Eis 2 Minimaal 6 jaar ervaring in een sturende rol in complexe ruimtelijke processen aangestuurd door een opdrachtgevend systeem bestaande uit opdrachtgevers van meerdere organisaties. Aantoonbaar in minimaal 3 projecten.
- Eis 3 Minimaal 5 jaar ervaring en diepgaande kennis van MIRT trajecten en met werkwijze van de relevante stakeholders
Wensen voor de opdracht Knooppuntregisseur Planning- en Studiefase Leiden Centraal
- Subgunningscriterium 1: . De aanbestedende dienst wenst in ieder geval de volgende aspecten terug te zien: Mate van ervaring met de MIRT Planning en studiefase; Mate van ervaring met werkwijze en procedures in vergelijkbare gemeenten zoals Leiden; Mate van ervaring met werkwijze en procedures bij ProRail; Mate van ervaring binnen de Oude Lijn, MoVe en / of Novex Zuidelijke Randstad en gedegen gebiedskennis van de Leidse regio
